Psychoterapia online

Sesje terapii online z psychoterapeutą nie są wskazane dla osób z poważnymi problemami ( np.: myślami samobójczymi, długofalowym uzależnieniem) i zaburzeniami psychicznymi (np. rozpoznaniem psychozy, schizofrenii). Osoby z tymi stanami wymagają obecności psychologa, zarówno duszą jak i ciałem. W przypadku pogorszenia się i nawrotu choroby psychoterapeuta ma bardzo ograniczone możliwości interwencji na odległość, jak i samej obserwacji pacjenta. Dodatkowo, klienci z taką diagnozą mogą poczuć się bezpiecznie jedynie w formie bezpośredniej rozmowy i fizycznego kontaktu wzrokowego. Ich zdolność symbolizacji czy wyobrażenia obecności terapeuty może być mocno osłabiona. A tym samym terapia online staje się mało skuteczna i narażająca osobę na frustrację.

Warto wziąć pod uwagę następujące kwestie organizacyjne:

• podczas sesji online należy dysponować osobnym pomieszczeniem lub zadbać o ustronną oraz bezpieczną przestrzeń na zewnątrz (jeśli jest taka możliwość można zostać godzinę dłużej w pracy, aby odbyć sesję)
• osoba musi być sama, bez innych zainteresowanych, nawet w oddali
• sprawdzić jakość łącza internetowego (ewentualnie poprosić fachowca), przetestować połączenie przez komunikator wraz z kamerą i słuchawkami (zwłaszcza jeśli w mieszkaniu przebywają inni domownicy)
• na czas sesji należy wyłączyć telefon komórkowy, zrezygnować z aplikacji w komputerze, zadbać o komfortowe siedzisko.

Kontakt z psychoterapeutą on-line, wzbudza również stres, co wydaje się sprawą naturalną, jakoby wpisaną w naturę  relacji społecznych, którego nie da się uniknąć, nawet jeśli dotyczy współpracy przez internet. Jeśli obawiasz się tej formy komunikacji, warto podzielić się z terapeutą swoimi myślami i uzyskać wsparcie.

W przypadku większości osób, terapia online okazuje się na tyle angażująca, że szybko przyzwyczajają się do takiej formy i koncentrują się na pracy. Mimo to, należy brać pod uwagę różnice między pracą w gabinecie, a pracą online. W związku z niedoświadczaniem fizycznej obecności terapeuty,  mowa ciała jest w znacznym stopniu ograniczona i koncentruje się głównie na mimice twarzy. Dodatkowo, częściej można zostać inaczej zrozumianym czy usłyszanym. Dlatego tak ważna staje się otwartość w rozmowie i informowanie terapeuty o tym, co się wewnątrz mnie dzieje. Jak każda bliska relacja, kontakt z psychoterapeutą buduje się stopniowo, w poczuciu zaufania i ważności każdej ze stron.

Psycholog, który ukończył długofalowy kurs i zdobył kwalifikacje do prowadzenia psychoterapii może świadczyć swoje usługi bez względu na to, czy zaprasza klientów na spotkanie do gabinetu czy prowadzi sesję terapii przez komputer.

Każdy psychoterapeuta powinien starać się podejmować uzasadnione kroki w celu rozwijania swoich kompetencji zarówno w zakresie samej terapii lub poradnictwa, jak również pracy z nowymi technologiami. Klient, zgłaszający się po pomoc, nie musi posiadać wiedzy na temat sposobu prowadzenia terapii, dlatego jeśli nurtują go pytania dotyczące współpracy powinien od razu przystąpić do ich zadawania podczas pierwszych sesji. Psycholog zobowiązany jest udzielić odpowiedzi np.: w jakim nurcie pracuje, jak będą wyglądały sesje psychoterapii oraz przedstawić swój cennik.

Psychoterapia online opiera się na tych samych etycznych i zawodowych standardach pomocy specjalistycznej, jakie obowiązują przy świadczeniu stacjonarnych usług psychologicznych.

Oznacza to, że psychoterapeuta powinien uzyskać świadomą zgodę klienta na usługi terapii w formie online oraz odpowiedzieć na wszystkie pytanie klienta, związane z tym tematem. Następnie zgodnie z zasadą poufności i ochrony danych osobowych każdej osoby zgłaszającej się po pomoc, psycholog zapewnia o etyce obowiązującej w jego pracy tzn. m.in. tajemnicy pozyskiwanych informacji, szyfrowaniu danych dotyczących pacjenta, jeśli zaistnieje potrzeba ich pozyskania, kwestii RODO.

Trudno jest jednoznacznie odpowiedzieć na takie pytanie, gdyż efektywność każdej terapii jest zależna od motywacji i gotowości klienta oraz swoistego dopasowania się klienta i psychoterapeuty. Niektórzy mówią, o pewnej „chemii” w relacji. Jest to prawdą, natomiast jak ze wszystkim co jest cenne w życiu, nie dzieje się to, za sprawą czarodziejskiej różdżki lecz w wyniku otwartości i budowania zaufania.

Dostępne są badania dotyczące różnic miedzy kontaktem osobistym a online w zakresie skuteczności terapii i zadowolenia z efektów pracy. Mianowicie kwestię tą zgłębiali m.in.: Bouchard i inni (2004) – badania psychoterapii napadów paniki z agorafobią, Barak i inni (2008) – metaanaliza badań skuteczności terapii online (łącznie na ponad 9 tys. osób), Marchand i innie (2011) – badania nad terapią stresu pourazowego, Jonathan i inni (2013) – badania terapii zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych. Wyniki powyższych badań w większości dowodzą o podobnych efektach terapii zarówno tej wynikającej z bezpośrednich spotkań, jak i prowadzonej przez internet. Dodatkowo, poprawa funkcjonowania osób w kryzysie dokonywała się zarówno w jednej jak i drugiej grupie klientów.

Reasumując, stały kontakt z psychoterapeutą zarówno w przestrzeni wirtualnej, czy osobistej może ochronić przed ostrym kryzysem. Może również przyczynić się do poprawy relacji klienta z bliskimi oraz wpłynąć na znacząca poprawę jakości życia.

Psychoterapia online rozwinęła się dynamicznie, oferując nowe możliwości dla terapeutów i ich klientów. Dzięki postępowi technologicznemu, terapia online staje się coraz bardziej dostępna i skuteczna.

Narzędzia i technologie wykorzystywane w terapii online:

• platformy do wideokonferencji – najbardziej podstawowym narzędziem w psychoterapii online są platformy do wideokonferencji. Aplikacje takie jak Zoom, Skype, Microsoft Teams czy dedykowane oprogramowania dla terapii online zapewniają możliwość prowadzenia sesji w formie wideo, co jest najbliższym odpowiednikiem tradycyjnej terapii twarzą w twarz. Ważne jest, aby wybrane narzędzie zapewniało wysoki poziom bezpieczeństwa i poufności, w tym szyfrowanie danych
• aplikacje do komunikacji tekstowej – niektóre formy terapii online polegają na komunikacji tekstowej, wykorzystując platformy takie jak e-mail czy specjalistyczne aplikacje do terapii. Te metody mogą być szczególnie pomocne dla osób, które czują się bardziej komfortowo, wyrażając się pisemnie
• systemy zarządzania praktyką terapeutyczną – współczesne systemy zarządzania praktyką terapeutyczną oferują wiele funkcji. Ułatwiają one zarządzanie sesjami, dokumentacją klientów, rozliczeniami i komunikacją. Takie oprogramowania zapewniają również dodatkową warstwę bezpieczeństwa w zarządzaniu poufnością danych klientów
• narzędzia do samooceny i monitorowania postępów – istnieją różne narzędzia online, które umożliwiają klientom samoocenę i śledzenie swoich postępów w terapii. Mogą to być kwestionariusze, dzienniki online czy aplikacje śledzące nastrój. Są to cenne zasoby, które pomagają w angażowaniu klientów w proces terapeutyczny i monitorowaniu zmian

Wykorzystanie technologii w psychoterapii online otwiera nowe możliwości dla terapii i dostępu do pomocy psychologicznej. Dobrze dobrane narzędzia i technologie mogą znacząco poprawić jakość i efektywność terapii, a także dostarczyć klientom dodatkowych zasobów wspierających ich w procesie leczenia. Warto jednak pamiętać, że kluczem do sukcesu jest nie tylko technologia, ale przede wszystkim profesjonalizm i umiejętności terapeuty.

Psychoterapia online to wartościowa alternatywa dla tradycyjnych sesji twarzą w twarz. Chociaż obie formy terapii mają ten sam cel – pomóc klientom w rozwiązywaniu problemów emocjonalnych i psychicznych – istnieją między nimi różnice. Zrozumienie tych różnic może pomóc klientom w podjęciu decyzji, która forma terapii będzie dla nich bardziej odpowiednia.

• dostępność i wygoda – terapia online oferuje większą elastyczność, umożliwiając klientom uczestniczenie w sesjach z dowolnego miejsca, gdzie mają dostęp do internetu. To idealne rozwiązanie dla osób, które mają trudności z dojazdem do gabinetu terapeutycznego. Podobnie, skorzystają osoby, które żyją w odległych rejonach lub mają ograniczenia czasowe
• komunikacja i interakcja – sposób komunikacji w terapii online może się różnić od sesji prowadzonych osobiście. W terapii online brakuje niektórych aspektów komunikacji niewerbalnej. Przykładem jest mowa ciała, co może być wyzwaniem zarówno dla terapeuty, jak i klienta. Z drugiej strony, niektórzy ludzie mogą czuć się bardziej swobodnie, wyrażając swoje myśli i uczucia pisemnie lub w mniej bezpośrednim środowisku online
• dynamika sesji – sesje online mogą wydawać się mniej formalne, co dla niektórych klientów może sprzyjać otwarciu się i rozmowie o trudnych tematach. Z kolei tradycyjna terapia twarzą w twarz często tworzy specjalne środowisko i przestrzeń. Jest ona dedykowana wyłącznie dla terapii, co może sprzyjać głębszemu zaangażowaniu w proces terapeutyczny
• efektywność terapii – badania pokazują, że psychoterapia online może być równie skuteczna jak tradycyjna terapia w leczeniu wielu problemów psychicznych. Ważne jest jednak, aby terapia online była prowadzona przez wykwalifikowanych i doświadczonych terapeutów, którzy są przeszkoleni w dostarczaniu terapii w tym formacie
• prywatność i poufność – obie formy terapii wymagają zapewnienia prywatności i poufności. W przypadku terapii online, ważne jest, aby zarówno terapeuci, jak i klienci korzystali z zabezpieczonych platform i dbali o prywatność w miejscu, w którym odbywają sesję.

Decyzja między psychoterapią online a tradycyjną powinna być podjęta na podstawie indywidualnych preferencji, potrzeb i okoliczności życiowych każdego klienta. Niezależnie od wybranej formy, najważniejsze jest znalezienie odpowiedniego terapeuty i zaangażowanie się w proces terapeutyczny. Zarówno psychoterapia online, jak i sesje twarzą w twarz oferują unikalne korzyści, które mogą wspierać osoby w drodze do zdrowia emocjonalnego i psychicznego.